Dział: Morse, NATO i szyfry
Nadajnik Morse'a: nadawaj światłem, dźwiękiem i wibracją
Mini-aplikacja do nadawania Morse'a: ekran telefonu jako lampa, sygnał dźwiękowy, wibracje, klucz ręczny i link z wiadomością dla znajomych. Z zasadami nadawania.
Wpisz wiadomość, wybierz światło, dźwięk albo wibracje i naciśnij „Nadawaj”. Ekran telefonu w trybie pełnoekranowym działa jak lampa sygnałowa, a link z wiadomością możesz wysłać znajomemu do odczytania.
Nadajnik Morse'a
Klucz ręczny
Przytrzymaj przycisk (albo spację), żeby nadawać samemu: krótko kropka, dłużej kreska.
Światło miga najwyżej 3 razy na sekundę (tempo ograniczone do 7 słów na minutę), z myślą o osobach wrażliwych na migające światło. Polskie litery są nadawane jak litery bez ogonków (ą jako a), zgodnie z międzynarodową tabelą ITU.
Wszystko dzieje się w przeglądarce; link zawiera wiadomość po znaku #, a ta część adresu nie jest wysyłana na serwer.
Jak nadawać Morse'em
POTWIERDZONE Rytm: wszystko mierzy się w kropkach
Kreska trwa tyle co trzy kropki. Przerwa między kropkami i kreskami w jednej literze trwa jedną kropkę, między literami trzy, a między słowami siedem. Właściwy rytm jest ważniejszy niż szybkość: odbiorca rozpoznaje litery po proporcjach. [1]
Nadawanie latarką lub światłem
- Ustal z odbiorcą tempo, np. 5–7 słów na minutę na początek.
- Krótki błysk to kropka, trzy razy dłuższy to kreska.
- Między literami zrób wyraźną przerwę (trzy kropki), między słowami dłuższą (siedem kropek).
- Na koniec powtórz wiadomość, żeby odbiorca mógł sprawdzić zapis.
Przykład: SOS
POTWIERDZONE Trzy krótkie, trzy długie, trzy krótkie
Sygnał SOS (··· −−− ···) trwa 27 jednostek. Przy 15 słowach na minutę to 2,16 sekundy, a przy wolniejszym tempie odpowiednio dłużej. [2]
Bezpieczne miganie i polskie litery
POTWIERDZONE Najwyżej trzy błyski na sekundę
Tryb światła nie przekracza 7 słów na minutę, dzięki czemu ekran nie miga częściej niż trzy razy na sekundę. To ograniczenie z myślą o osobach wrażliwych na migające światło. [3]
POTWIERDZONE Ą jako A
Międzynarodowa tabela Morse'a nie ma polskich liter, więc nadajnik nadaje je jako litery bez ogonków i o tym informuje. [4]
Ćwiczenia z nadajnikiem
- Para nadawca i odbiorca: jedna osoba nadaje światłem z drugiego końca sali lub boiska, druga zapisuje kropki i kreski, a potem sprawdza w tłumaczu Morse'a.
- Klucz ręczny: nadawaj sam, przytrzymując przycisk „Klucz”. Dobre ćwiczenie rytmu przed nadawaniem latarką.
- Wiadomość w linku: wyślij link znajomemu; po otwarciu wiadomość czeka w nadajniku. Odczyt ze słuchu ćwiczy trener Morse'a.
Tempo: ile trwa kropka
POTWIERDZONE Słowa na minutę według słowa PARIS
Tempo podaje się w słowach na minutę, mierzonych wzorcowym słowem PARIS, które z odstępem trwa 50 jednostek. Jedna jednostka, czyli kropka, trwa więc 1,2 sekundy podzielone przez tempo. [5]
| Tempo | Kropka (jednostka) | Kreska |
|---|---|---|
| 5 słów/min | 240 ms | 720 ms |
| 7 słów/min | 171 ms | 514 ms |
| 10 słów/min | 120 ms | 360 ms |
| 15 słów/min | 80 ms | 240 ms |
Jak odbierać
- Zapisuj od razu kropki i kreski, a litery rozszyfrowuj dopiero po zakończeniu nadawania.
- Dłuższą przerwę zaznacz ukośnikiem: to koniec słowa.
- Jeśli zgubisz literę, zostaw miejsce i czytaj dalej; brakujące litery często da się odgadnąć z całego słowa.
- Zapis sprawdź w tłumaczu Morse'a, wklejając kropki i kreski.
Źródła i sprawdzenie twierdzeń
Główne źródła: International Telecommunication Union, Wikipedia (en), Wikimedia Foundation.
Twierdzenia i źródła szczegółowo (5)
Każde twierdzenie z tekstu ma tu status, źródła (z pozycją w źródle i datą dostępu) i liczbę źródeł niezależnych. Twierdzenia praktyczne wymagają co najmniej dwóch niezależnych źródeł; źródła uzupełniające nie są do tego liczone.
W międzynarodowym kodzie Morse'a kreska trwa tyle co trzy kropki, odstęp między sygnałami tworzącymi jedną literę to jedna kropka, odstęp między literami to trzy kropki, a między słowami siedem kropek.
- Recommendation ITU-R M.1677-1 (10/2009), International Morse code, International Telecommunication Union (ITU). Annex 1, Part I, pkt 2.1-2.4: „A dash is equal to three dots. The space between the signals forming the same letter is equal to one dot. The space between two letters is equal to three dots. The space between two words is equal to seven dots.”. https://www.itu.int/dms_pubrec/itu-r/rec/m/R-REC-M.1677-1-200910-I!!PDF-E.pdf. Rodzaj: źródło pierwotne. Dostęp: 23.10.2026.
- Morse code, Wikipedia (en), Wikimedia Foundation. sekcja o zapisie czasowym: kropka = 1, kreska = 3, przerwa w znaku 1, między literami 3, między słowami 7; przypis cytujący ITU: „the space between two words is equal to seven dots”. https://en.wikipedia.org/wiki/Morse_code. Rodzaj: źródło wtórne. Dostęp: 23.10.2026.
SOS (··· −−− ···) trwa 27 jednostek czasu (S = 5, O = 11, S = 5, dwie przerwy między literami po 3); przy 15 WPM jednostka trwa 80 ms, więc całość 2,16 s.
- Własne obliczenie: jednostki(kodujTekst('SOS')) = 27; 27 × 1,2/15 s. Dostęp: 26.10.2026.
Nadajnik ogranicza tempo nadawania światłem do 7 słów na minutę: jednostka trwa wtedy co najmniej 171 ms, kropka z przerwą 343 ms, więc światło nie miga częściej niż 3 razy na sekundę; test sprawdza to dla tekstów złożonych z samych kropek.
- Własne obliczenie: plan błysków i maksymalna liczba błysków na sekundę (obliczenie własne). Dostęp: 27.10.2026.
W trybie ITU nadajnik zamienia polskie litery na litery bez ogonków (ą na a, ł na l itd.) i pokazuje o tym ostrzeżenie, bo międzynarodowa tabela Morse'a nie zawiera polskich liter.
- Własne obliczenie: kodowanie tekstu alfabetem Morse'a według tabeli ITU (obliczenie własne). Dostęp: 27.10.2026.
Słowo wzorcowe PARIS z odstępem trwa 50 jednostek (kropek), więc przy tempie N słów na minutę jednostka trwa 1,2/N sekundy (przy 15 WPM: 80 ms).
- Własne obliczenie z reguł czasowych ITU: P(.--.)=11, A(.-)=5, R(.-.)=7, I(..)=3, S(...)=5, razem 31 + 4 odstępy po 3 = 43, plus odstęp słowa 7 = 50. Dostęp: 23.10.2026.
- Recommendation ITU-R M.1677-1 (10/2009), International Morse code, International Telecommunication Union (ITU). Annex 1, Part I, pkt 2.1-2.4 (podstawa reguł czasowych). https://www.itu.int/dms_pubrec/itu-r/rec/m/R-REC-M.1677-1-200910-I!!PDF-E.pdf. Rodzaj: źródło pierwotne. Dostęp: 23.10.2026.
- Morse code, Wikipedia (en), Wikimedia Foundation. sekcja o szybkości: „some standard word is adopted for measuring operators' transmission speeds: Two such standard words in common use are PARIS and CODEX”. https://en.wikipedia.org/wiki/Morse_code. Rodzaj: źródło wtórne. Dostęp: 23.10.2026.