Dział: Pomiary
Jak daleko jest burza: kalkulator błysku i grzmotu
Zmierz czas od błysku do grzmotu i sprawdź, jak daleko jest burza. Kalkulator ze stoperem, tabela sekund i kilometrów, wyjaśnienie reguły trzech sekund.
Błysk widać praktycznie od razu, a grzmot dociera z opóźnieniem, bo dźwięk jest w powietrzu około 870 tysięcy razy wolniejszy od światła. [1] Wystarczy zmierzyć to opóźnienie, żeby oszacować odległość.
Jak daleko jest burza
Odległość = czas × prędkość dźwięku w suchym powietrzu w danej temperaturze. Wiatr, wilgotność i ukształtowanie terenu nieco zmieniają wynik; liczy się też to, jak szybko zareagujesz na błysk i grzmot.
Jak mierzyć
Odległość burzy krok po kroku
- Gdy zobaczysz błysk, kliknij „Błysk!” (albo zacznij liczyć sekundy).
- Gdy usłyszysz grzmot, kliknij „Grzmot!”.
- Kalkulator pomnoży czas przez prędkość dźwięku w podanej temperaturze.
- Powtórz pomiar przy kolejnych wyładowaniach: jeśli czas się skraca, burza się zbliża.
Reguła trzech sekund
POTWIERDZONE Około kilometr na trzy sekundy
Dźwięk w powietrzu o temperaturze 20 °C pokonuje kilometr w niecałe trzy sekundy. Liczbę sekund od błysku do grzmotu podziel więc przez trzy, a otrzymasz przybliżoną odległość w kilometrach. [2]
| Sekundy | Odległość |
|---|---|
| 1 | 0,34 km |
| 2 | 0,69 km |
| 3 | 1,03 km |
| 5 | 1,72 km |
| 10 | 3,43 km |
| 15 | 5,15 km |
| 20 | 6,86 km |
| 30 | 10,30 km |
Obliczenia własne serwisu, prędkość dźwięku w suchym powietrzu jako gazie doskonałym (test ).
Dla dociekliwych
Skąd ta liczba
POTWIERDZONE Prędkość dźwięku zależy od temperatury
Prędkość dźwięku w powietrzu wynika z jego temperatury: w 0 °C to około 331 m/s, a w 20 °C około 343 m/s. Dlatego kalkulator pyta o temperaturę, choć różnica w wyniku jest niewielka. [3] [4]
POTWIERDZONE Światło dociera „natychmiast”
Światło pokonuje kilometr w kilka milionowych części sekundy, więc w tym rachunku jego czas biegu można pominąć. [5]
Dokładność
Wynik to szacunek: wiatr i różnice temperatury nad terenem nieco zmieniają prędkość dźwięku, a najwięcej błędu wnosi czas reakcji na błysk i grzmot. Odległość dotyczy miejsca wyładowania, które widzisz; burza może obejmować większy obszar. Aktualne ostrzeżenia meteorologiczne wydaje IMGW-PIB.
Przykład z rozwiązaniem
POTWIERDZONE Sześć sekund
Od błysku do grzmotu minęło 6 sekund, a na dworze jest 20 °C. Dźwięk przebył w tym czasie 6 × 343 m, czyli około 2,06 km: tyle mniej więcej dzieli Cię od miejsca wyładowania. Przy 0 °C byłoby to około 1,99 km, więc temperatura zmienia wynik o kilka procent. [1]
| Temperatura | 10 sekund to |
|---|---|
| −10 °C | 3,25 km |
| 0 °C | 3,31 km |
| 20 °C | 3,43 km |
| 30 °C | 3,49 km |
Ćwiczenie na lekcji fizyki
Kalkulator nadaje się do prostego doświadczenia: jedna osoba stoi w znanej odległości (np. zmierzonej krokami lub na mapie) i uderza deską o deskę, druga mierzy czas między zobaczeniem uderzenia a usłyszeniem dźwięku. Z odległości i czasu wychodzi prędkość dźwięku, którą można porównać z wartością z kalkulatora. Przy krótkich odległościach różnica czasu jest bardzo mała, dlatego wynik będzie dokładniejszy, im dalej stoją od siebie obie osoby.
Źródła i sprawdzenie twierdzeń
Twierdzenia i źródła szczegółowo (5)
Każde twierdzenie z tekstu ma tu status, źródła (z pozycją w źródle i datą dostępu) i liczbę źródeł niezależnych. Twierdzenia praktyczne wymagają co najmniej dwóch niezależnych źródeł; źródła uzupełniające nie są do tego liczone.
Przy 6 sekundach od błysku do grzmotu burza jest ok. 2,06 km stąd przy 20 °C i ok. 1,99 km przy 0 °C; przy 10 sekundach: 3,25 km (−10 °C), 3,31 km (0 °C), 3,43 km (20 °C), 3,49 km (30 °C). Dźwięk w 20 °C jest ok. 870 tysięcy razy wolniejszy od światła.
- Własne obliczenie: rachunek odległości burzy z opóźnienia dźwięku. Dostęp: 27.10.2026.
Przy 20 °C dźwięk pokonuje 1 km w niecałe 3 sekundy (3 s to ok. 1,03 km), stąd reguła „3 sekundy to około kilometr”.
- Własne obliczenie: burza(3, 20) ≈ 1030 m. Dostęp: 27.10.2026.
Prędkość dźwięku w suchym powietrzu traktowanym jako gaz doskonały to c = √(γRT/M), gdzie γ = 1,4, R = 8,314462618 J/(mol·K), M = 0,0289644 kg/mol, a T to temperatura w kelwinach; wynosi ok. 331,3 m/s w 0 °C i ok. 343,2 m/s w 20 °C.
- Własne obliczenie: wzór na odległość z opóźnienia dźwięku (obliczenie własne). Dostęp: 27.10.2026.
Tabela odległości burzy dla kolejnych sekund jest liczona kodem kalkulatora przy 20 °C; test sprawdza, że opublikowane wartości są równe świeżemu przeliczeniu.
- Własne obliczenie: tabela burza-sekundy. Dostęp: 27.10.2026.
Światło przebywa 1 km w ok. 3,3 mikrosekundy, więc czas jego biegu można pominąć: liczy się tylko opóźnienie dźwięku.
- Własne obliczenie: 1000 m / 299 792 458 m/s. Dostęp: 27.10.2026.